Nr 3/1999

Organizacja, ekonomika i problemy społeczne

prof. dr hab. Józef Stanisław Zegar - IERiGŻ
Problematyka dochodów chłopskich

Bariera popytu blokuje możliwość zwiększenia dochodów chłopskich poprzez wzrost produkcji rolniczej, zaś bariera zatrudnienia blokuje możliwość podziału tych dochodów pomiędzy mniejszą liczbę ludności chłopskiej. (s. 7 -27)

mgr Danuta Bentkowska - Prezes Zarządu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego
Rola Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w polskim systemie ubezpieczeń gospodarczych

W toku prac legislacyjnych nad ustawą o działalności ubezpieczeniowej, a także nad kolejnymi nowelizacjami, istniał spór, czy ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego powinno być obowiązkowe. Silne lobby rolników sprawiło, że powyższe ubezpieczenie nadal jest objęte katalogiem obowiązkowych ubezpieczeń, mimo braku racjonalnego uzasadnienia dla takiego stanowiska. (s. 28 - 38)

mgr Alicja Lejk-Kępka - Główny Specjalista w Biurze Świadczeń C KRUS
Obowiązki KRUS jako płatnika podatku dochodowego od emerytur i rent rolników

Wprowadzenie od dnia 1 stycznia 1992 r. podatku dochodowego od osób fizycznych nałożyło na organy rentowe szereg dodatkowych zadań, nie mających charakteru ubezpieczeniowego, bowiem zostały zobowiązane do obliczenia podatku, jego poboru, wpłaty do właściwych urzędów skarbowych, przechowywania (przez okres 5 lat) informacji podatkowych emerytów i rencistów. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia na dzień stała się jednym z większych w kraju płatników, pobierającym i odprowadzającym podatek dochodowy od osób fizycznych od ok. 2 mln podatników.
(s. 38 - 53)

mgr inż.Wanda Bielecka - Kierownik Wydziału OP w OR w Siedlcach
Praca w gospodarstwie rolnym a pracowniczy staż pracy

Możliwość doliczenia do pracowniczego stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym stworzyło uchwalenie przez Sejm ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, której przepisy weszły w życie od 1 stycznia 1991 r. Przed tą datą pracownik, który przed podjęciem zatrudnienia na podstawie umowy o pracę pracował w gospodarstwie rolnym, nie miał żadnej możliwości ubiegania się o uwzględnienie mu w stażu pracowniczym również pracy w gospodarstwie rolnym. (s. 54 - 67)

Ochrona zdrowia i rehabilitacja w rolnictwie

mgr Marek Jarosław Hołubicki - Prezes KRUS
Zagadnienia lecznictwa uzdrowiskowego i rehabilitacji

Rozmowa z prof. dr inż. Andrzejem Madeyskim - Dyrektorem Zarządu Izby Gospodarczej Uzdrowiska Polskie o roli lecznictwa uzdrowiskowego w kompleksowej opiece nad chorym. (s. 68 - 78)

dr Wojciech Kobielski - dyr. Biura Prewencji i rehabilitacji Centrali KRUS
Prewencja zawodowa w rolnictwie na przykładzie działań KRUS

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników zobowiązuje Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do prowadzenia wszechstronnej działalności prewencyjnej mającej na celu zapobieganie wypadkom przy pracy rolniczej i rolniczym chorobom zawodowym. A nie uczynił Kasy odpowiedzialnej za stan bezpieczeństwa pracy w rolnictwie w ogóle Stąd skuteczność jej działań prewencyjnych wymaga wielu sprzymierzeńców i będzie większa, jeśli na rolników i producentów środków produkcji będą oddziaływać równolegle różne instytucje. Kasa jest zainteresowana rozwijaniem współpracy w tej, bardzo opóźnionej historycznie, dziedzinie. (s. 68 - 78)

Ustawodawstwo i orzecznictwo

prof. Zdzisław Czeszejko-Sochacki - sędzia Trybunału Konstytucyjnego
Ubezpieczenia gospodarcze w świetle orzecznictwa SN i TK

Ubezpieczenia majątkowe i osobowe nie tylko stanowią ważną dziedzinę działalności gospodarczej, ale odgrywają szczególną rolę z punktu widzenia wzmocnienia ochrony bezpieczeństwa jednostki. Również państwo w pewnych sytuacjach, ze względu na ważny interes społeczny, uznaje swoją ingerencję za konieczną, np. narzucając przymus ubezpieczenia. Podstawę prawną umowy ubezpieczenia zasadniczo stanowią przepisy kodeksu cywilnego, który - jak to w doktrynie podkreśla się - wyróżnia trzy podstawowe reżimy odpowiedzialności cywilnej winy, ryzyka, słuszności; a niekiedy wskazuje się jeszcze zasadę odpowiedzialności gwarancyjnej. (s. 86 - 102)

Beata Nowak
Przegląd zmian w ustawodawstwie
(s. 103 - 113)

Ubezpieczenia na świecie

mgr Ewa Borowczyk - dyr. Biura Integracji Europejskiej ZUS
Zabezpieczenie społeczne, rodzina i jednostka nowy podział obowiązków - Europejskie Spotkanie Regionalne ISSA

W wielu krajach przy przyznawaniu prawa do świadczeń i obliczaniu wysokości świadczeń obserwuje się tendencję do brania pod uwagę wyłącznie indywidualnych osób, zamiast zajmowania się głową gospodarstwa domowego lub uprawnionym członkiem rodziny. Dotyczy to wszystkich świadczeń emerytalnych, z tytułu bezrobocia, opieki zdrowotnej, dla pozostałych przy życiu itp. Czy jest to lepszy rodzaj opieki społecznej? Czy rzeczywiście lepiej zaspokaja on potrzeby nowoczesnego społeczeństwa? Jakie są zalety i ujemne strony indywidualnej uprawnień w porównaniu z innymi modelami? (Artykuł omawia referaty uczestników Europejskiego Spotkania Regionalnego ISSA z maja 1999 r.) oraz Reforma polskiego systemu zabezpieczenia społecznego Od 1 stycznia 1999 roku radykalna reforma polskiego systemu zabezpieczenia społecznego wprowadziła obowiązkowy II-filarowy system emerytalny, w tym I filar oparty na zasadzie repartycji i II filar - kapitałowy. System przewiduje możliwość dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego w III filarze, w tym - co jest nie bez znaczenia - w formie tzw. Pracowniczych Programów Emerytalnych. Wybór - kiedy przejść na emeryturę, to swoista transakcja z samym sobą, na której można zarobić ok. 7-10% przyrostu wartości emerytury za każdy "odroczony" rok. (s. 114 - 125)

Kazimierz Pątkowski
Kronika
(s. 126 - 127)