KRUS - Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Nr 3/4(23/24)2004

Organizacja, ekonomika i problemy społeczne

Jan Kopczyk
Realizacja rozporządzeń unijnych na przykładzie OR KRUS w Ostrowie Wielkopolskim

Ubezpieczenie społeczne rolników jest jednym z działów zabezpieczenia społecznego objętych wspólnotową koordynacją. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej sprawiło, że Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego realizuje szereg zadań związanych z koordynacją, zarówno jako instytucja łącznikowa, jak i instytucja właściwa. (…) Oddział Regionalny KRUS w Ostrowie Wlkp. jest – podobnie jak pozostałe OR KRUS – instytucją właściwą do załatwienia formalności związanych z określeniem prawa właściwego w odniesieniu do osób prowadzących działalność rolniczą na określonym obszarze Polski oraz w zakresie przysługującym rolnikom świadczeń rodzinnych, krótkoterminowych świadczeń pieniężnych z tytułu choroby i macierzyństwa, wypadków przy pracy rolniczej i rolniczych chorób zawodowych oraz zasiłków pogrzebowych po ubezpieczonych i członkach ich rodzin. Jest wreszcie jednym z sześciu i jednocześnie jedynym w Polsce – w stosunkach z Niemcami – oddziałów KRUS pełniących rolę instytucji właściwych w zakresie długoterminowych rolniczych świadczeń emerytalno-rentowych i zasiłków pogrzebowych po emerytach i rencistach oraz członkach ich rodzin. Wykonuje więc w odniesieniu do ubezpieczonych w systemie ubezpieczenia społecznego rolników pełnię zadań, objętych koordynacją zabezpieczenia społecznego. (s. 5-43)

Wojciech Kobielski
Organizacja jako system

Efektywność organizacyjna, tak istotna dla instytucji ubezpieczeniowych, jest możliwa do osiągnięcia, jeśli relacje czynników tworzących jej system organizacyjny stanowią model optymalny z punktu widzenia celów, jakie organizacja ma do spełnienia jako system. Przystępując do optymalizacji istniejącej struktury organizacyjnej warto wiedzieć, czym jest organizacja, jakie są jej rodzaje i czym się charakteryzują. (s. 44-54)

Ochrona zdrowia i rehabilitacja w rolnictwie

Wojciech Kobielski
Zakłady rehabilitacji leczniczej KRUS

Uchwalenie przez Sejm - w siedem miesięcy po wejściu w życie od 1991 roku nowego systemu ubezpieczenia społecznego rolników - ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, przyznającej prawo do tworzenia i utrzymywania zakładów opieki zdrowotnej m.in. centralnym organom administracji państwowej, stworzyło podstawy prawne dla decyzji prezesa Kasy o powołaniu własnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które nazwano centrami rehabilitacji rolników. Działalność rehabilitacyjna Kasy jest zorientowana na zmniejszenie ubezpieczeniowego ryzyka związanego z utratą zdolności do pracy przez osoby ubezpieczone w Kasie. Pacjentami centrów rehabilitacji rolników są zatem osoby zagrożone długotrwałą niezdolnością do pracy w gospodarstwie rolnym lub które tę zdolność utraciły, ale w wyniku dalszego leczenia i rehabilitacji mają szanse ją odzyskać. (s. 55-80)

Leszek Solecki
Skażenie środowiska pracy i bytowania w rolnictwie

W XI Międzynarodowym Seminarium Ergonomii, Bezpieczeństwa i Higieny Pracy pt.: Skażenie środowiska pracy i bytowania w rolnictwie, zorganizowanym przez Instytut Medycyny Wsi w Lublinie przy udziale Głównej Inspekcji Pracy w Warszawie, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Warszawie, Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie oraz Lubelskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Ergonomicznego wzięło udział 122 uczestników z kraju i zagranicy. Trzydniowe spotkanie naukowców i praktyków dotyczyło zagadnień związanych ze skażeniem środowiska pracy i bytowania w rolnictwie. (s. 81-86)

Ustawodawstwo i orzecznictwo

Wanda Bielecka
Zmiany w ubezpieczeniu społecznym rolników od maja 2004 r.

Ustawa zmieniająca od 2 maja 2004 r. system ubezpieczenia społecznego rolników w wielu wypadkach wprowadza zmiany, które niejako uporządkowały ustawę z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, dostosowując jej zapisy do innych ustaw (o systemie ubezpieczeń społecznych, ordynacji podatkowej, ubezpieczenia w Narodowym Funduszu Zdrowia, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, itd.) Zmieniła się podległość Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako instytucji realizującej to ubezpieczenie. Obecnie nadzór nad KRUS sprawuje Minister Polityki Społecznej. Inne zmiany to nowe uregulowania zarówno w zakresie przyznawania i wypłaty świadczeń z ubezpieczenia, jak i w zakresie możliwości podlegania ubezpieczeniu w KRUS, ze szczególnym uwzględnieniem rolników prowadzących jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą. (s. 87-107)

Igor Sadowski
Wykaz wybranych aktów prawnych z II i III kw. 2004 r., związanych z działalnością KRUS. (s. 108-120)

Ubezpieczenia na świecie

Barbara Tryfan
Ochrona zdrowia rolników w Europie

Projekt badawczy zrealizowany w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN nt. „System emerytalno-rentowy i usługi opiekuńczo-lecznicze dla ludzi starych na wsi w opiniach dwóch pokoleń” może być punktem wyjścia do formułowania pytań zarówno o determinanty stanu zdrowia ludności wiejskiej, jak i o europejskie modele usług medycznych dla rolników. Jak wynika z badania empirycznego IRiRW, przeprowadzonego w dwóch rolniczych województwach, stan zdrowia badanej populacji pozostawia wiele do życzenia. Co czwarty respondent-emeryt rozpoczął pobieranie świadczeń przed osiągnięciem wieku emerytalnego z powodu niezdolności do pracy, natomiast 73,5% respondentów-płatników wyrażało gotowość skorzystania z prawa do wcześniejszych świadczeń w ramach ustawy o rentach strukturalnych. Ten odsetek wynosił aż 81,4% respondentek, które nie ukończyły 40 lat. Wśród motywacji tych decyzji na plan pierwszy wysuwa się również brak zdrowia, co dotyczy 24,5% przypadków. Dopiero dalej respondenci wymieniają niskie dochody (19%), uciążliwość pracy w rolnictwie (17%), trudną sytuację rodzinną (3,9%), potrzebę pieniędzy (8,5%), chęć podjęcia innej pracy (1,3%). (s. 121-139)

Recenzje i noty

Robert Korsak
Dochody w strategii rozwoju rolnictwa

W pracy prof. Józefa S. Zegara „Dochody w strategii rozwoju rolnictwa (na progu integracji europejskiej” przedmiotem rozważań są dochody rodzin związanych z użytkowaniem indywidualnego gospodarstwa rolnego (rodzin chłopskich). Okres transformacji był bardzo niepomyślny dla dochodów rolników. Rolnictwo traktowano schematycznie i stosowano instrumenty właściwe dla dojrzałej gospodarki rynkowej, bez uwzględnienia specyfiki wynikającej z przyrodniczych i biologicznych podstaw rolnictwa i wielu innych czynników. Jedną z ważnych przyczyn niepowodzenia polityki państwa w sferze dochodów rolniczych było mechaniczne, przy tym wybiórcze, przenoszenie instrumentarium z ustabilizowanych krajów wysoko rozwiniętych do warunków polskich wymagających innego podejścia. Odbywało się to w ramach programu gospodarczego narzuconego przez Bank Światowy i MFW (s. 140-167)