Wyszukiwanie

Organizacja, ekonomika i problemy społeczne

Katarzyna Kluczyńska

Rola emerytur i rent rolniczych w życiu wsi

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie prowadziła badań na temat udziału świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników w dochodach wiejskich gospodarstw domowych. Z analiz opracowanych przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wynika, że znaczenie świadczeń wypłacanych przez KRUS w dochodach osobistych rodzin rolniczych jest zróżnicowane w zależności od obszaru gospodarstwa rolnego. Udział emerytur/rent w budżetach rodzin chłopskich jest największy w przypadku małych gospodarstw i maleje wraz ze wzrostem ich powierzchni. Niewątpliwie można jednak stwierdzić, że, dochody z emerytur i rent rolniczych, mimo ich niskiego poziomu, do 2004 r. były bardzo znaczące w ówczesnej sytuacji społeczno-ekonomicznej kraju, w której wieś charakteryzowała się nieregularnymi i niskimi dochodami z produkcji rolniczej oraz wysokim bezrobociem. W latach 1992-1999 na 2 mln gospodarstw przypadało ok. 2 mln emerytów i rencistów z KRUS. A zatem, statystycznie rzecz ujmując, na jedno gospodarstwo przypadał jeden emeryt/rencista KRUS… (s. 5-16)

Barbara Tryfan

Pomoc społeczna na wsi wobec nowych wyzwań

Studia nad ubóstwem w krajach wysoko rozwiniętych ujawniły pewien paradoks, polegający na rozbieżności między wzrostem produkcji a poszerzającym się marginesem biedy. Nigdy bowiem przedtem sposoby produkcji dóbr konsumpcyjnych nie odnosiły takich sukcesów jak obecnie. Ale też nigdy przedtem liczba wyłączonych z udziału w korzystaniu z tych dóbr nie była tak wielka. Na całym świecie, łącznie z krajami najbardziej rozwiniętymi, przepaść między bogactwem a biedą ulega pogłębianiu. Składa się na to wiele przyczyn. Jedną z nich jest malejąca finansowa i polityczna zdolność poszczególnych państw do efektywnego angażowania się w realizację polityki społecznej, w wyniku czego systemy świadczeń adresowanych do grup o niskich dochodach tracą na znaczeniu (s. 17-37)

Ochrona zdrowia i rehabilitacja w rolnictwie

Wojciech Kobielski

Organizacja ubezpieczeń wypadkowych w rolnictwie

W 2005 roku wydatki poniesione przez KRUS z tytułu wypadków przy pracy rolniczej i chorób zawodowych wyniosły 217 639 tys. zł, co stanowiło około 1,4% wszystkich wydatków na zadania realizowane przez KRUS (…) Najwięcej wypadków powoduje niewielki uszczerbek na zdrowiu, nie przekraczający 5% (w 2005 roku ‑ 63,1%). Udział wypadków z ciężkimi urazami - uszczerbek powyżej 60 % - wynosi 0,8% ...  (s. 38-58)

Wojciech Jagła

Głos w sprawie odrębnej ustawy wypadkowej da rolników

Wysoki poziom wypadkowości w indywidualnych gospodarstwach rolnych, odnotowywany w statystykach, jest niepełny. Nie obejmuje bowiem wypadków w gospodarstwach dwuzawodowców, ponieważ w świetle przepisów problem ten nie istnieje ani dla ZUS, ani dla KRUS nawet wtedy, gdy wypadek spowoduje śmierć rolnika. (...) Porównanie skali w rozmiarach fizycznych i kwotowych odszkodowań realizowanych w ramach OC i świadczeń wypadkowych przez KRUS stanowczo dowodzi o powadze problemu wypadków przy pracy w rolnictwie. A przecież zagadnienie wypadkowości uwzględniane jest w odniesieniu tylko do części rolników. A mimo to jego rozmiar jest zdecydowanie większy od skali odszkodowań realizowanych w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC odnoszonego do ogółu rolników. Jeżeli istnieje uzasadniona potrzeba kontynuacji obowiązkowego ubezpieczenia OC rolników dla wszystkich posiadaczy gospodarstw rolnych, to tym bardziej istnieje jeszcze większa i to pilna potrzeba rozciągnięcia obowiązkowego ubezpieczenia wypadkowego na wszystkich rolników... (s. 59-69)

 

Ustawodawstwo i orzecznictwo

Anna Grudzień

Pojęcie "prowadzenie działalności rolniczej" w orzecznictwie Sądu Najwyższego

U podstaw utożsamiania posiadania (własność, współwłasność) gospodarstwa rolnego z jego prowadzeniem leży niewłaściwe pojmowanie domniemania zawartego w art. 38 i błędna wykładnia art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Domniemywa się, że właściciel gruntów będących użytkami rolnymi lub dzierżawca takich gruntów prowadzi na nich działalność rolniczą. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 4 ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeśli ani on ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego. Interpretując art. 38 ustawy należy mieć na uwadze, że ustanowione w tym przepisie domniemanie nie może być traktowane jako element definiujący prowadzenie działalności rolniczej, albowiem definicja tej działalności została sformułowana bezpośrednio w art. 6 pkt 3 ustawy... (s. 70-76)

Justyna Orlicka
O kontrowersjach wokół ustawy o dopłatach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Zadania, jakie państwo przyjmuje na siebie w ustawie o dopłatach, stanowią pomoc publiczną. Wynika to z zapisu art.1 ust.1, który stanowi, że: "Ustawa określa zasady stosowania dopłat ze środków budżetu państwa do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie". Od czasu przystąpienia do Wspólnot Europejskich zasady i warunki udzielania pomocy publicznej przez państwo polskie zostały poddane przepisom wspólnotowego prawa konkurencji. Zgodnie z art. 88 ust. 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), Komisja Europejska musi zostać poinformowana o wszelkich planach przyznania pomocy i jeżeli uzna, że plan nie jest zgodny ze wspólnym rynkiem, wszczyna postępowanie w tej sprawie. Do czasu wydania decyzji końcowej przez Komisję Państwo Członkowskie nie może wprowadzać w życie projektowanych środków. Polska notyfikowała Komisji zamiar wprowadzenia programu dopłat do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Uzyskał on aprobatę w dniu 3 marca 2006 roku (decyzją K (2006) 732), jednakże pod warunkiem wyłączenia możliwości dopłat do ubezpieczeń od ryzyk eksplozji i ognia. Te dwa ryzyka są bowiem uznawane za wchodzące w skład ubezpieczenia handlowego. Na podstawie art. 87 ust. 2 lit.  b TWE zgodna ze wspólnym rynkiem jest pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi. Komisja konsekwentnie broni stanowiska, zgodnie z którym pojęcie klęski żywiołowej i innego nadzwyczajnego zdarzenia musi być interpretowane wąsko. Ten nakaz wynika stąd, iż dopuszczalność pomocy w likwidacji szkód spowodowanych tymi zdarzeniami stanowi wyjątek od ogólnej zasady nieprzystawalności pomocy państwa do wspólnego rynku (s. 78-87)

Ubezpieczenia na świecie

Elżbieta Zembrzuska-Piekarek

Zabezpieczenie społeczne w Kanadzie

Kanadyjski system zabezpieczenia społecznego kształtował się stopniowo w ciągu wielu dziesięcioleci pod wpływem różnorodnych czynników – socjalnych, ekonomicznych i politycznych, ewoluując od bardzo skromnych początków we wczesnych latach XX wieku, do obecnego kompleksowego systemu obejmującego opiekę zdrowotną, świadczenia z tytułu bezrobocia, gwarantowany dochód dla osób w podeszłym wieku, odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, składkowy program świadczeń z tytułu wieku, inwalidztwa i śmierci, a także program dobrowolnych ubezpieczeń kapitałowych. Nie bez znaczenia dla obecnie funkcjonującego w Kanadzie systemu zabezpieczenia (ubezpieczenia) społecznego pozostaje fakt, że jest ona państwem federacyjnym (....) Kanadyjskie prowincje posiadają znaczną autonomię w wielu ważnych dziedzinach zabezpieczenia społecznego. Umowy dwustronne zawierane przez rząd kanadyjski obejmują tylko te systemy, które podlegają zarządowi władz federalnych. Jednak dla ułatwienia pełnej koordynacji z odpowiednimi systemami zabezpieczenia społecznego innych państw, istnieje możliwość zawierania porozumień między danym państwem a rządami prowincji Kanady w zakresie systemów podlegających zarządowi władz danych prowincji. (s. 92-105)

 

Dokumentacja i statystyka
pod redakcją Zbigniewa Czajki

W wydaniu przedstawiamy podstawowe informacje o ubezpieczeniu zdrowotnym rolników i ich rodzin oraz emerytów i rencistów i ich rodzin. Dane dotyczą lat 2003-2005, ze szczególnym uwzględnieniem 2005 roku, w którym prezentujemy dane o objętych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym zarówno według oddziałów regionalnych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, jak i według województw. (s. 106-117). 

aktualności | o Kasie | zadania ustawowe | struktura KRUS | świadczenia | ubezpieczenie społeczne | kontakt |