Wyszukiwanie

Organizacja, ekonomika i problemy społeczne

Gerry Fitzpatrick
Misja Banku Światowego w KRUS
opracowanie redakcyjne raportu konsultanta Banku Światowego, Maria Lewandowska

W dniach 10-22 czerwca 2005 roku eksperci Banku Światowego prowadzili w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego audyt związany z realizowanym w Polsce grantem japońskim Project of Human Developement Resources nr TF-052685. Ministerstwo Polityki Społecznej, korzystając ze środków rządowych przyznanych przez Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju na przygotowanie Poakcesyjnego Projektu Wsparcia dla Obszarów Wiejskich (PPWOW), wkrótce po objęciu nadzoru nad rolniczym ubezpieczeniem społecznym podjęło decyzję poddaniu niezależnej ocenie funkcjonowanie KRUS. Celem misji niezależnego eksperta BŚ było znalezienie bezstronnych, ważkich argumentów do dalszej dyskusji o systemie rolniczego ubezpieczenia społecznego. Dla powodzenia misji konieczna była bezstronna, wnikliwa diagnoza stanu obecnego. Zgodnie ze standardowymi procedurami, konsultant BŚ zaczął od identyfikacji słabych i silnych punktów instytucji odpowiedzialnej za obsługę systemu ubezpieczenia społecznego rolników. Oceniwszy wszystkie najważniejsze obszary działania KRUS stwierdził, że wcześniejsze oceny Banku Światowego o Kasie obciążone były dość stereotypowym i ‑ w gruncie rzeczy ‑ fałszywym wyobrażeniem o instytucji, która działa poprawnie, skutecznie, natomiast wymagane zmiany w istocie rzeczy powinny polegać na zewnętrznym wsparciu realizowanej obecnie przez Kasę jej własnej strategii rozwoju … s. 5-24

Ochrona zdrowia i rehabilitacja w rolnictwie

Wojciech Kobielski

Wypadki przy pracy i choroby zawodowe rolników – wybrane problemy

(…) W Polsce do zapewnienia bezpiecznych warunków pracy pracownikom najemnym zobowiązano pracodawcę. Jego obowiązki określają przepisy ustawy Kodeks pracy. Pracodawca jest także zobowiązany do prowadzenia działań prewencyjnych, w tym do szkolenia pracowników przed dopuszczeniem ich do  pracy, jak również w okresie późniejszym. Takiej ustawowej ochrony pracy nie mają rolnicy prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek. Państwo nie reguluje ich obowiązków, ani nie sprawuje nadzoru nad warunkami wykonywanej pracy. Działania na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy w rodzinnych gospodarstwach rolnych powierzono Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.       
Przyczyny tych wypadków leżą przede wszystkim w charakterze pracy rolnika. Wykonuje on nie tylko wiele różnorodnych czynności w ciągu roku, a każdego dnia posługuje się dużą liczbą maszyn i narzędzi. On sam i cała jego rodzina narażeni  są na zagrożenia tkwiące w rolniczym środowisku  pracy, będącym jednocześnie środowiskiem ich  życia. Bowiem rolnik indywidualny to nie tylko zawód … s. 25-66

Ustawodawstwo i orzecznictwo

Krzysztof Ślebzak
Wybrane problemy z ubezpieczeń społecznych w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników

W opracowaniu przedstawione zostały orzeczenia dotyczące problematyki podlegania społecznemu ubezpieczeniu rolników, które zapadły w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.). Na gruncie powołanej regulacji podstawowy nurt rozważań koncentrował się wokół zagadnień związanych z prawną oceną określonych zdarzeń faktycznych z punktu widzenia ich kwalifikacji jako czynności wyrażającej oświadczenie wnioskodawcy o odstąpieniu od ubezpieczenia … s. 67-80

Ewa Jaworska-Spičak

Zasiłek pielęgnacyjny a dodatek pielęgnacyjny z ubezpieczenia społecznego rolników

Pod pojęciem zasiłku należy rozumieć świadczenie pieniężne wypłacane jako forma pomocy dla osób, które czasowo nie mogą zaspokoić swoich potrzeb materialnych, bądź wymagają stałej opieki ze względu na stan zdrowia, czy też wiek. Jednym z rodzajów takiego świadczenia jest zasiłek pielęgnacyjny jako świadczenie opiekuńcze mające na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. (…) Od zasiłku pielęgnacyjnego należy odróżnić dodatek pielęgnacyjny, który jest świadczeniem pieniężnym z ubezpieczenia społecznego, przysługującym ex lege po spełnieniu ustalonych w przepisach przesłanek. Dokonane przez ustawodawcę wyraźne rozróżnienie pomiędzy zasiłkiem a dodatkiem pielęgnacyjnym związane jest z faktem istnienia dwóch odrębnych podstaw prawnych, umożliwiających ewentualne nabycie uprawnień do tych świadczeń … s.67-79

Igor Sadowski
Wykaz wybranych aktów prawnych związanych działalnością KRUS.
Omówienie przepisów wydanych w I kwartale 2005 r.
s. 89-98

Ubezpieczenia na świecie

Barbara Tryfan
Ubezpieczenia społeczne rolników francuskich wobec nowych wyzwań procesów demograficznych

(…) We Francji na wysokość emerytury wpływa równocześnie kilka czynników, a więc wiek, liczba kwartałów ubezpieczenia oraz średni roczny dochód osiągany przez wybrane najlepsze lata. Do 1993 r. wystarczyło 10 wybranych lat. Ostatnie regulacje rozciągnęły ten okres na 25 wybranych lat, zachowując jednak zasadę stopniowego wchodzenia w ten system. W zasadzie pełna emerytura w rolnictwie przysługuje po osiągnięciu 65 lat, wykazaniu się 40. letnim okresem składkowym i osiąganym dochodem w pewnym wyznaczonym ustawowo przedziale. Można ubiegać się o emeryturę wcześniej, nawet przed osiągnięciem 60 lat, ale przy odpowiednio dłuższym okresie ubezpieczenia lub jego ekwiwalencji (np. z tytułu prowadzenia na wsi od 18-go roku życia warsztatu rzemieślniczego, przemysłowego lub handlowego). Warto wspomnieć, że rozmiar składek rzutujących na wysokość świadczenia przypisany jest do jednej z czterdziestu paru kategorii ryzyka. Dzieli się je na kilka podstawowych grup rolniczej aktywności zawodowej. Do najważniejszych grup należą: produkcja roślinna, winnice, ogrodnictwo, leśnictwo, pieczarkarstwo, produkcja zwierzęca, drobiarstwo, rybołówstwo, inseminacja, ubój, młynarstwo, magazynowanie, przetwórstwo spożywcze, solanki błotne. Pełną emeryturę starczą można otrzymać o 5 lat wcześniej, tj. w wieku 60 lat. Upoważnia do niej lekarskie świadectwo o 50% niezdolności do pracy w rolnictwie… s.97-116

Recenzje i noty

Robert Korsak
Geografia rolnictwa świata

Na podstawie publikacji „Geografia rolnictwa świata” [Falkowski J., Ostrowicki J., Wydawnictwo Naukowe PWN] przybliżono trzy sposoby przedstawiania problematyki geograficznej - metodyczny, problemowy i porównawczy w ujęciu regionalnym. Autorzy skoncentrowali się: „na 10 najważniejszych zagadnieniach współczesnej geografii rolnictwa” obejmujących: przedmiot, kierunki i krótki zarys historii geografii rolnictwa; podstawy metodologiczne geografii rolnictwa; warunki przyrodnicze rolnictwa; czynniki pozaprzyrodnicze rolnictwa; cechy społeczno-własnościowe rolnictwa; cechy organizacyjno-techniczne rolnictwa; cechy produkcyjne rolnictwa; stan wyżywienia ludności świata; typologię rolnictwa świata; strukturę regionalną rolnictwa świata. Geografia rolnictwa zajmuje się zarówno uwarunkowaniami zewnętrznymi (przyrodniczymi i pozaprzyrodniczymi), do których zalicza się przeszłość historyczno-gospodarczą, poziom rozwoju społeczno-gospodarczego, urbanizację i uprzemysłowienie, dostępność komunikacyjną, poziom rozwoju przemysłu spożywczego, oddziaływanie rynków zbytu (marketingu), agropolitykę państwa, jak i uwarunkowaniami wewnętrznymi rolnictwa tworzącymi strukturę rolnictwa (cechy społeczno-własnościowe, organizacyjno-techniczne, produkcyjne) (…) Agropolityka państwa jest: „jednym z najbardziej istotnych uwarunkowań pozaprzyrodniczych rolnictwa, nawet w krajach wolnej gospodarki rynkowej. Dotyczy bardzo ważnych zagadnień, jak podtrzymywanie cen, kontrola podaży w wypadku nadprodukcji lub wspieranie przemian strukturalnych”. Ingerencja władz państwowych obejmuje również agrobiznes, który musi być przedmiotem kontroli, żeby ograniczyć praktyki monopolistyczne. (…) Po 1970 r. w polityce rolnej nastąpiły dość istotne zmiany, a w 1989 r. przejście do gospodarki rynkowej zapoczątkowały „stopniową transformację także w rolnictwie”. Obecne oddziaływanie struktur państwowych na rolnictwo w gospodarce wolnorynkowej krajów wysoko rozwiniętych autorzy omawiają m.in. na przykładzie Wspólnej Polityki Rolnej UE”… s. 117-143

aktualności | o Kasie | zadania ustawowe | struktura KRUS | świadczenia | ubezpieczenie społeczne | kontakt |