Nr 4(8)2000
Wydanie specjalne z okazji X-lecia KRUS pn. "Ubezpieczenia społeczne rolników wyrazem solidaryzmu społecznego"
- Organizacja, ekonomika i problemy społeczne
Marek Jarosław Hołubicki - Prezes KRUS
10 lat Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Ocena upływającego dziesięciolecia KRUS nie jest możliwa bez odniesienia do jeszcze wcześniejszej historii. Kiedy w 1990 roku budowano podstawy systemu ubezpieczenia społecznego rolników, który miała realizować Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, nie brakowało dylematów. Zastanawiano się, w jakim stopniu można i warto wykorzystać wcześniejsze uregulowania prawne i czy uda się szybko stworzyć konkretne warunki organizacyjne i finansowe do funkcjonowania nowego systemu i nowej, budowanej od podstaw instytucji ubezpieczeniowej. Na Kasie musiał przecież spocząć obowiązek płynnego przejęcia z ZUS dużej liczby świadczeniobiorców, z zagwarantowaniem terminowej wypłaty należności, a w następnym etapie przejęcie z urzędów gmin ubezpieczonych i zabezpieczenie im ciągłości ubezpieczenia oraz prawidłowości naliczania składek na to ubezpieczenie. s. 5 - 23
prof. dr hab. Lech Ostrowski
System ubezpieczenia rolniczego - konserwować czy zmieniać
System ubezpieczenia społecznego rolników zbudowany na podstawie ustawy emerytalnej z 1990 roku (z późniejszymi zmianami) spełnił swoje funkcje w trudnych latach dziewięćdziesiątych transformacji ustrojowej sektora rolnego. Jak wynika z wcześniej szych rozważań, ma on tylko w części składkowej cechy systemu ubezpieczenia społecznego, natomiast w części Funduszu Emerytalno-Rentowego jest systemem pomocy socjalnej państwa dla wsi, w bardzo ograniczonym, wręcz symbolicznym stopniu finansowanym ze składek ubezpieczonych. s. 24 - 41
Kazimierz Daszewski, Zastępca Prezesa KRUS
Ekonomiczne aspekty reformy systemu ubezpieczenia
Oceny przyjętych rozstrzygnięć i funkcjonowania ubezpieczenia społecznego rolników są bardzo zróżnicowane. W środowisku wiejskim dominują opinie pozytywne. Krytyczne sygnały dotyczą bądź jednostkowych zdarzeń, bądź niektórych przepisów, niespójnych z innymi systemami ubezpieczeniowymi. Wymienić tu można przykładowo brak możliwości ubezpieczenia się przez rolników nie posiadających obywatelstwa polskiego oraz kwartalny wymiar składek, co w przypadku zmiany systemu ubezpieczenia w kwartale powoduje nakładanie się okresów ubezpieczeniowych. Oceny "zewnątrz", przeważnie negatywne, wynikają głównie z rangi skali dofinansowywania ubezpieczeń z budżetu. s. 42 - 67
ks. Eugeniusz Marciniak, sekretarz Komisji Episkopatu ds. Duszpasterstwa Rolników i Przemysłu Rolnoi-Spożywczego
Ubezpieczenia a społeczna nauka Kościoła
"Osoba ludzka jest i powinna być zasadą, podmiotem i celem wszystkich urządzeń społecznych". Każdy człowiek ma prawo do pracy, do rozwoju własnej osobowości i własnych zdolności w wykonywaniu zawodu, ma prawo do sprawiedliwej płacy, która by była zapewnieniem dla niego i jego rodziny "godnego stanu materialnego, społecznego, kulturalnego i duchowego", ma wreszcie prawo do pomocy na wypadek choroby i starości"( z encykliki Octogesima adveniens). s. 68 - 75
prof. dr hab. Wojciech Józwiak - dyr. IERiGŻ w Warszawie
Ekonomika gospodarstw rolniczych osób fizycznych a koszty ubezpieczeń
Relacja dochodu rolniczego w przeliczeniu na 1 osobę pracującą w gospodarstwie rolnym 2200 godzin rocznie (osobę pełnozatrudnioną) w stosunku do średnich plac netto w Polsce obniżyła się w latach 1990-1999 z 92% do 29%, tj. aż o 63 pp. Przyczyny trudnej sytuacji rolnictwa są dość oczywiste. Wynikają one z liberalizacji polskiej gospodarki zapoczątkowanej na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, istnienia nadwyżek "mocy produkcyjnych" w stosunku do popytu krajowego i zewnętrznego na artykuły rolno-żywnościowe, a także z bezrobocia ujawniającego się ze szczególnym nasileniem na obszarach wiejskich. s. 76 - 90
Elżbieta Bochińska, adw. Zbigniew Kotowski
Podstawy prawne, cele i zakres działania Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników
Rada Ubezpieczenia Społecznego Rolników powołana do reprezentowania interesów ogółu ubezpieczonych i świadczeniobiorców jest egzemplifikacją komplementarnego rozumienia idei "państwa prawa", wedle której o sprawach konkretnych środowisk społecznych winno się współdecydować z udziałem przedstawicieli tychże środowisk. Samorządność ubezpieczonych przyjęła więc realny kształt i - jak widać z praktyki funkcjonowania Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i jej Rady, instytucja ta swoimi działaniami w pełni potwierdziła zasadność jej powołania. s. 91 - 104
prof. Błażej Wierzbowski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Ubezpieczenie społeczne rolników wyrazem solidaryzmu społecznego
Przepisy o prawach socjalnych zostały w konstytucji sformułowane w ten sposób, że pozostawiają ustawodawcy zwykle dużą swobodę w kształtowaniu tych praw. Trzeba jednak pamiętać, że ustawodawca powinien kierować się wyrażoną we wstępie do konstytucji zasadą solidaryzmu społecznego. Nie może więc dowolnie - z pominięciem tej zasady - kształtować praw socjalnych obywatela. Zwraca uwagę, że w art. 67 ust. 1 Konstytucji nie przesądza się nawet techniki, którą może się posłużyć ustawodawca, stanowiąc ogólnie, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. s. 105 - 116
- Ochrona zdrowia i rehabilitacja w rolnictwie
prof. dr hab. Jerzy Zagórski
Sytuacja zdrowotna wsi polskiej
Sytuacja zdrowotna ludności rolniczej, warunki i specyfika pracy w gospodarstwach indywidualnych w Polsce oraz dotychczasowe regulacje prawne uzasadniają potrzebę opracowania i wdrożenia nowych rozwiązań organizacyjno-prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz opieki zdrowotnej nad rolnikami. s. 117 - 127
dr Wojciech Kobielski
Prewencja i rehabilitacja w działalności KRUS
Dokonujące się obecnie zmiany w gospodarce i powstawanie rynku konsumenta tworzą warunki dla aktywnej roli instytucji ubezpieczeniowej w tym zakresie. Można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że w przyszłości producenci maszyn i urządzeń rolniczych powinni zabiegać o opinię Kasy dotyczącą stopnia bezpieczeństwa pracy jaki gwarantują ich wyroby. Taka opinia powinna być jednocześnie najlepszą reklamą jakości oferowanych rolnikom maszyn i urządzeń. Kierując się tymi przesłankami, od 1995 roku Prezes KRUS przyznaje najbezpieczniejszym maszynom, urządzeniom technologicznym i środkom ochrony indywidualnej "Znak Bezpieczeństwa KRUS". s. 128 - 157
- Ubezpieczenia na świecie
mgr Kazimierz Pątkowski, dyr. Biura Organizacyjno-Prawnego Centrali KRUS
KRUS na arenie międzynarodowej
Bardzo istotnym momentem dla KRUS było przyjęcie jej na początku 1992 roku w poczet członków Międzynarodowego Stowarzyszenia Zabezpieczenia Społecznego (International Social Security Association - ISSA), skupiającego ponad 340 instytucji ubezpieczeń społecznych ze 130 krajów świata. ISSA powstała w 1927 roku. Celem jej działania było propagowanie ubezpieczeń chorobowych. Zakres działania szybko się rozszerzył i objął ubezpieczenia na starość (emerytury), od inwalidztwa i na wypadek śmierci. s. 158 - 171

zaawansowane












