KRUS: Program badań słuchu i głosu u dzieci

Kontynuacja badań przesiewowych słuchu i mowy u dzieci w wieku wczesnoszkolnym - marzec - czerwiec 2010 r.

Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu zrealizował w 2010 roku, w porozumieniu z Prezesem KRUS, profilaktyczny program badań słuchu i mowy u 7-letnich dzieci z obszarów wiejskich.

Partnerami programu KRUS i IFiPS byli:

Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników
Wojewódzkie Kuratoria Oświaty
władze samorządowe
dyrekcje oraz nauczyciele i pracownicy szkół podstawowych
Polskie Towarzystwo Naukowe Zaburzeń Słuchu, Głosu i Komunikacji Językowej
Komitet Patofizjologii Klinicznej Polskiej Akademii Nauk

Profilaktyczne badania przesiewowe prowadzono w ramach działalności KRUS na rzecz promocji zdrowia, od marca 2010 r., na obszarze dziewięciu województw Polski zachodniej: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, łódzkiego, opolskiego, pomorskiego, wielkopolskiego, śląskiego i zachodniopomorskiego. Badania były dobrowolne, nieodpłatne, wymagały pisemnej zgody rodziców dzieci. W zakres badań wchodziły: ankieta audiologiczna, audiometryczne badanie słuchu w zakresie częstotliwości 250-8000 Hz, test do oceny centralnych zaburzeń słuchu.

Program, podobnie jak jego I część z 2008 r., sfinansowali z własnych środków: Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników oraz Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu. Koordynatorem programu ponownie zostało Stowarzyszenie Przyjaciół Osób Niesłyszących i Niedosłyszących "Człowiek Człowiekowi", które także wyasygnowało swoje środki na ten cel.

Drugą część programu zaadresowano do ok. 90 tys. dzieci uczniów z 4 644 szkół usytuowanych w ok. 1 tys. gmin wiejskich i wiejsko-miejskich (do 5 tys. mieszkańców).

Wykaz szkół i gmin w poszczególnych województwach objętych programem oraz szczegółowe bieżące informacje udostępniał IFiPS na stronie www.sponin.org.pl/.

W ocenie realizatorów Programu, wyniki z roku 2010 potwierdziły równie wysoki, jak w I części badań, odsetek dzieci z zaburzeniami słuchu. Problemy ze słuchem u dzieci młodszych związane są głównie z nawracającymi infekcjami górnych dróg oddechowych, natomiast u dzieci starszych są to już z reguły uszkodzenia trwałe, które nie ustępują same i wymagają wielospecjalistycznego leczenia. To powoduje, że koszty takiej terapii są nieporównywalnie wyższe, a skutki społeczne trudne do oszacowania.

Pozytywne reakcje ze strony rodziców na wykonanie badań przesiewowych oraz wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród nauczycieli po zakończeniu programu (99% ankietowanych uzasadniało potrzebę kontynuowania badań przesiewowych słuchu w następnych latach), dowodzą konieczności wdrożenia na stałe programów badań przesiewowych słuchu w środowisku szkolnym.

Podsumowania realizacji II części programu badań przesiewowych na obszarach wiejskich i wiejsko–miejskich w Polsce zachodniej dokonano 15 lipca br., w Domu Dziennikarza w Warszawie, podczas konferencji prasowej Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu.

Podsumowanie wyników II cz. badań w sprawozdaniu IFiPS

Informator IFiPS o programie bezpłatnych badań słuchu

List do rodziców

Zgoda rodziców

Informacja archiwalna o I programie KRUS i IFiPS
Badań przesiewowe słuchu i głosu u dzieci prowadzone na obszarach wiejskich w 2008 roku w siedmiu województwach wschodniej Polski

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od marca do maja 2008 r. zrealizowała we współpracy z Instytutem Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie oraz Stowarzyszeniem Przyjaciół Osób Niesłyszących i Niedosłyszących „Człowiek – Człowiekowi” program bezpłatnych badań przesiewowych słuchu i mowy u dzieci w wieku wczesnoszkolnym.

Celem Programu było:

wykrycie zaburzeń słuchu o podłożu genetycznym,
wykrycie zaburzeń głosu,
ocena częstości występowania szumów usznych,
objęcie opieką diagnostyczną, terapeutyczną i rehabilitacyjną dzieci z wykrytymi zaburzeniami słuchu i głosu.

Zakres badań obejmował:

wypełnienie ankiety audiologicznej,
audiometryczne badanie słuchu w zakresie częstotliwości 250-8000 Hz,
wykonanie testu do oceny sprawności integracji obuusznej informacji słuchowej,
wykonanie testu słownego,
nagranie głosu dziecka.

Partnerami Programu były:

Wojewódzkie Kuratoria Oświaty,
władze samorządowe,
dyrekcje oraz nauczyciele i pracownicy szkół podstawowych,
Polskie Towarzystwo Naukowe Zaburzeń Słuchu, Głosu i Komunikacji Językowej.

Program współfinansowano z pozabudżetowych środków:

Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników oraz Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu, ze środków przeznaczonych.

Badania były bezpłatne, dobrowolne, całkowicie bezpieczne dla każdego dziecka i wysoce skuteczne. Warunkiem poddania dziecka badaniu audiometrycznemu była pisemna zgoda rodziców/opiekunów prawnych dziecka. Wszystkie zgromadzone w tym celu dane podlegały zastrzeżeniu, zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych.

Logo Programu

Badania przesiewowe zrealizowano w województwach: lubelskim, małopolskim, mazowieckim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim oraz warmińsko-mazurskim, równolegle we wszystkich województwach i wyłącznie na terenie szkół, oraz w czasie lekcyjnym. Do badań wykorzystano audiometry przesiewowe posiadające możliwość przesyłania wyników do centralnej bazy danych za pomocą Internetu. Osoby prowadzące badania zostały przeszkolone przez Koordynatora Programu. Rodzice lub opiekunowie dzieci, u których zostaną wykryte zaburzenia słuchu lub głosu, uzsykali następnie informację co do dalszego, nieodpłatnego postępowania diagnostycznego oraz terapeutycznego.

Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu prowadził w ostatnich dziewięciu latach podobne, unikatowe nie tylko w skali kraju, badania przesiewowe u ponad pół miliona dzieci. Wykazały one, że u co piątego dziecka występują różnego rodzaju problemy zdrowotne będące wynikiem zaburzeń narządu słuchu, mowy i wzroku, utrudniające naukę i komunikowanie się z otoczeniem. W blisko 65 proc. wykrytych przypadków zaburzeń u dzieci, ich rodzice/opiekunowie nie byli świadomi istnienia problemu wymagającego poddania dziecka stałej lub okresowej opiece audiologa, foniatry, logopedy, psychologa lub pedagoga.

Od szeregu lat Instytut postuluje potrzebę szerszej realizacji programu badań przesiewowych słuchu na terenach wiejskich i małomiasteczkowych, tam gdzie dostęp do lekarzy - specjalistów jest znacznie ograniczony lub wręcz niemożliwy.

Nawiązanie współpracy z Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, pozyskanie władz oświatowych i samorządowych dla Programu badań przesiewowych pozwoliło zapoczątkować kreowanie polityki prozdrowotnej i edukacyjnej dzieci i młodzieży spoza aglomeracji wielkomiejskich.

DOKUMENTACJA PROGRAMU

Prezentacja Programu

Podsumowanie wyników badań na konferencji KRUS i IFiPS z 16 lipca 2008 r.

Materiały prasowe na konferencję w opracowaniu IFiPS

Informacje o programie na stronie Stowarzyszenia Przyjaciół Osób Niesłyszących i Niedosłyszących „Człowiek Człowiekowi” http://www.sponin.org.pl/

Wykaz szkół objętych Programem, wg województw:

KORESPONDENCJA DO UCZESTNIKÓW PROGRAMU

List otwarty do władz samorządowych

List otwarty do dyrekcji szkół z terenów objętych Programem