ZADANIA KRUS

A- A A+

Przyczyny i okoliczności wypadków


Pogarszająca się sytuacja ekonomiczna gospodarstw wpływa niekorzystnie na warunki pracy w rolnictwie. Brakuje środków na odnawianie coraz starszego i coraz bardziej wyeksploatowanego parku maszynowego. Rolnicy wracają do wykonywania maszyn i innych urządzeń we własnym zakresie, często bardzo niebezpiecznych w użyciu.

Z drugiej strony widoczny jest u rolników wzrost świadomości zagrożeń, w części gospodarstw przekładający się na próby usunięcia zaniedbań i na zmianę metod pracy. U innych z kolei rolników brak perspektyw rodzi apatię, brak chęci nie tylko do podejmowania pożądanych działań, ale nawet do przyjmowania informacji i podejmowania dyskusji o bezpieczeństwie pracy. Sytuacja jest oczywiście bardziej złożona niż przedstawiona wyżej.

Do głównych przyczyn i okoliczności wypadków należą: nieznajomość lub lekceważenie zagrożeń, szczególnie przy prostych rutynowych czynnościach, pośpiech i stres, nierozważne angażowanie do niektórych prac osób w podeszłym wieku i dzieci, bałagan w obejściu i w miejscach wykonywania czynności, posługiwanie się maszynami i ciągnikami po spożyciu alkoholu, usuwanie zapchań, czyszczenie, dokonywanie regulacji i sprawdzanie działania maszyn w ruchu, podejmowanie napraw bez posiadania kwalifikacji i oprzyrządowania, brak ochron indywidualnych i właściwych ubrań roboczych.

Obok ww. "czynników ludzkich", wypadki powodowane są przez zły stan techniczny maszyn, budynków gospodarczych, schodów, drabin i narzędzi. Ze względu na okoliczności powstawania, wyróżnić można poszczególne grupy wypadków.

1. Upadki

Najwięcej wypadków w tej grupie stanowią potknięcia i pośliÄ˝nięcia, a także upadki z wysokości, ze środków transportu. Ilość tego typu wypadków wzrasta po każdych opadach śniegu lub nagłym spadku temperatury, a także w okresie żniw (podczas zwózki słomy).

2. Pochwycenie i uderzenie przez ruchome części maszyn

Występowaniu wypadków z tej grupy sprzyja trudna sytuacja ekonomiczna wielu gospodarstw. Poza zużytymi maszynami "fabrycznymi", rolnicy eksploatują tysiące maszyn i urządzeń własnej produkcji, z reguły bez zabezpieczeń ruchomych części, a wykonane własnoręcznie osłony nie zawsze chronią przed wypadkiem (nie są wykonane fachowo). Na ten techniczny stan maszyn nakładają się błędy użytkowników, jak manipulowanie przy maszynach będących w ruchu (często z pośpiechu), popychanie materiału bezpośrednio rękami, używanie zbyt luÄ˝nych ubrań, brak rozwagi i umiejętności obsługi (np. elektronarzędzi).

Nadal największym problemem jest zagrożenie bezpieczeństwa przy gospodarczej obróbce drewna na pilarkach domowej konstrukcji i wykonania.

Problemem pozostaje także użytkowanie wałów przegubowo-teleskopowych (służących do napędu maszyn sprzężonych z ciągnikiem) ze zniszczonymi osłonami.

Chociaż Kasa już od dawna przestrzega rolników przed wypadkami przy sadzarkach do ziemniaków i siewnikach zbożowych, nadal niektórzy z nich polecają członkom rodziny, w tym dzieciom, przebywać na pomostach tych maszyn i kontrolować ich pracę, co kończy się urazami i amputacją palców i dłoni.

3. Wypadki przy pracy ze zwierzętami

Przyczyną tych wypadków są ciasne i Ä˝le zaprojektowane pomieszczenia, wypas na uwięzi, nieliczenie się z potencjalną agresją zwierząt, nietypowym zachowaniem w okresie rui czy w sytuacjach stresowych (załadunek, przewóz).

Omówione dotychczas 3 grupy wypadków (upadki osób, pochwycenie przez ruchome części maszyn i wypadki ze zwierzętami) stanowią 3/4 wszystkich wypadków

4. Wypadki na skutek zetknięcia się z ostrymi narzędziami ręcznymi i innymi ostrymi przedmiotami

Wypadki te mają miejsce podczas posługiwania się siekierami (rąbanie drewna), kosami, nożami i widłami. Skaleczenia i amputacja palców lub części dłoni siekierą występują najczęściej wtedy, gdy rolnicy przytrzymują rąbany materiał lewą ręką, zaś nożami - podczas ręcznego ogławiania i rozdrabniania okopowych. W niektórych przypadkach do wypadku dochodzi na skutek niewłaściwego stanu narzędzi. W części przypadków pracujących mogłyby przed urazami uchronić proste ochrony osobiste, jak rękawice i okulary ochronne. Niestety - używanie tych ochron jest bardzo rzadkie.

5. Upadki przedmiotów

Szczególnie baniek z mlekiem, wiader, narzędzi, drewna, worków z materiałami, materiałów budowlanych, dyszli przy sprzęganiu maszyn, opadnięcie burt przyczep przy pracach przeładunkowych, upadek sprasowanego siana i słomy

Najwięcej wypadków śmiertelnych ma miejsce podczas pozyskiwania drewna (ścinania drzew), gdy obalane drzewa lub odłamane gałęzie opadają na pracujących.

6. Uderzenie, przygniecenie przez materiały transportowane mechanicznie i ręcznie

Wypadki z tej grupy występują w podobnych okolicznościach jak "upadki przedmiotów" i "upadki osób" , z tym że są to upadki podczas transportu. Sprzyja im pośpiech, przecenianie własnych sił i przenoszenie zbyt wielkich ciężarów, stosowanie niewłaściwego obuwia, zły stan nawierzchni, brak wózków transportowych itp.


7. Przejechanie, uderzenie przez środek transportu w ruchu

Są uważane za najgroÄ˝niejsze w skutkach wypadki, przy czym do tej grupy zaliczane są także wypadki przejechania przez przemieszczające się samobieżne maszyny rolnicze. W tej grupie przeważają wypadki drogowe, wywrotki i przygniecenia przewróconym ciągnikiem - podczas transportu w terenie pofałdowanym, a także podczas prac polowych w okolicach rowów i uskoków. Poza trudnymi warunkami (ukształtowanie powierzchni) na występowanie tych wypadków ma wpływ stan techniczny ciągników, kwalifikacje kierowców i jazda po spożyciu alkoholu oraz lekkomyślność.

8. Działanie skrajnych temperatur

Tego typu wypadki polegają głównie na oparzeniach wrzątkiem lub innymi materiałami. Najwięcej wypadków poparzenia występuje podczas przenoszenia wrzątku oraz przelewania go do innego naczynia. Część wypadków spowodowana jest użytkowaniem pojemników (wiader, garnków) aż do całkowitego zużycia.

9. Działanie materiałów szkodliwych

Materiałami szkodliwymi jest przede wszystkim mleko wapienne do bielenia obór (zaprószenia oczu), artykuły sanitarne (np. środek do udrażniania przewodów kanalizacyjnych "Kret"), środki ochrony roślin, produkty rozkładu materii organicznej, powietrze pozbawione tlenu, tlenek węgla.

10. Pożar, wybuch, działanie sił przyrody

Wśród przyczyn znajdują się np.: wichury, porażenia piorunem, poparzenia przy pożarach, utonięcia podczas powodzi, wybuchy akumulatorów - głównie przy ładowaniu akumulatorów starych i zużytych.

11. Nagłe zachorowania

Wśród zachorowań dominują zawały mięśnia sercowego i wylewy krwi do mózgu, uszkodzenia kręgosłupa oraz przepukliny. Zdarzają się też przypadki zapalenia ścięgien. Przyczynami tych wypadków jest ciężka praca - niewspółmierna do stanu zdrowia, nieznajomość schorzeń i praca aż do tragicznego końca, stres, niedostatek urządzeń zastępujących lub zmniejszających wysiłek fizyczny osób pracujących.

12. Inne wypadki nie zakwalifikowane do omówionych grup.

Należą do nich: porażenia prądem, uderzenia drzwiami i odpryskami metali, młotkiem itp.