ZADANIA KRUS

A- A A+

Przepisy ogólne

Wyodrębnione w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników  dwa rodzaje ubezpieczenia społecznego (ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie) są finansowane  na odrębnych zasadach.

Ubezpieczenie emerytalno-rentowe jest finansowane z Funduszu Emerytalno-Rentowego (FER), który jest państwowym funduszem celowym. Przychodami tego funduszu są składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, opłacane przez ubezpieczonych rolników i domowników,  dotacje uzupełniające z budżetu państwa na świadczenia emerytalno-rentowe wynikające z ustawy o u.s.r., dotacja celowa na składki na ubezpieczenie zdrowotne osób ubezpieczonych w gospodarstwach poniżej 6 ha przeliczeniowych, refundacja ze   środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na pokrycie wydatków na świadczenia z innego ubezpieczenia społecznego wraz z dodatkami, (o których więcej w dziale Świadczenia).

Ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie jest systemem pozabudżetowym, samofinansującym się ze środków Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników (skrót. Funduszu Składkowego). Fundusz ten posiada osobowość prawną. Przychody FS pochodzą  ze składek rolników i działalności kapitałowej tego funduszu. Ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie jest dostosowane do możliwości samofinansowania się funduszu składkowego. Jego zadaniem jest zapewnienie płynności finansowej i zagwarantowanie rolnikom wypłacania należnych im jednorazowych i krótkoterminowych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego. 

Dotacja z budżetu państwa jako podstawowe źródło przychodów funduszu emerytalno-rentowego wiąże się z charakterystycznymi dla ubezpieczeń społecznych państwowymi gwarancjami  wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników. Składka na fundusz emerytalno-rentowy jest parametrycznie związana z emeryturą podstawową,  uzależnioną  od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej. Podstawowa miesięczna składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za każdą osobę ubezpieczoną wynosi 10% emerytury podstawowej. Rolnicy, których gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych 50 hap i więcej, opłacają dodatkową składkę miesięczną, odpowiadającą - zależnie od areału gruntów - 12%, 24%, 36% lub 48% emerytury podstawowej. Więcej o zasadach wymierzania i opłacania składek Otwiera wewnętrzny odsyłacz w aktualnym okniew tematycznym dziale.

Ubezpieczenie emerytalno-rentowe jest obowiązkowe dla rolników, którzy prowadzą gospodarstwo rolne o obszarze użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w załączniku do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - obowiązujący wykaz działów został znowelizowany ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. (tj. Dz.U.2004.91.873), a także dla domowników rolników, o ile wymienione osoby  nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty. Ustawa przewiduje także ubezpieczenie na wniosek (dobrowolne) w przypadku rolników, których gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego, jeśli nie podlegają oni innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty. 

Więcej o trybach ubezpieczenia w KRUS - obowiązkowym lub dobrowolnym - w menu: Ubezpieczenie społeczne. 

Emerytura i renta rolnicza składa się z części składkowej i uzupełniającej. Zgodnie z zasadami ubezpieczenia, część składkowa jest uzależniona  od wysokości opłacanych składek i od okresu podlegania ubezpieczeniu. Ta część emerytury lub renty jest wypłacana  niezależnie do zaprzestania przez świadczeniobiorcę prowadzenia działalności rolniczej. Natomiast wypłata części uzupełniającej świadczenia jest uwarunkowana przekazaniem gospodarstwa rolnego.