ZADANIA KRUS

A- A A+

ZASIŁEK MACIERZYŃSKI

Komu przysługuje zasiłek macierzyński od 1 stycznia 2016 r.?

Od 1 stycznia 2016 r. zasiłek macierzyński jest świadczeniem z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.
Zasiłek macierzyński przysługuje osobie ubezpieczonej podlegającej z mocy ustawy lub na wniosek ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu oraz emerytalno – rentowemu, bądź tylko ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, która:

  • jest matką albo ojcem dziecka,
  • przysposobiła dziecko w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10 roku życia,
  • przyjęła dziecko w wieku do 7 roku życia na wychowanie, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10 roku życia, jeżeli w tym czasie został złożony wniosek o przysposobienie,
  • przyjęła dziecko w wieku do 7 roku życia na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10 roku życia.

Ubezpieczonemu ojcu dziecka zasiłek macierzyński przysługuje tylko w przypadku:

  • skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego na wniosek matki dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka,
  • śmierci matki dziecka,
  • porzucenia dziecka przez matkę.

W razie śmierci ubezpieczonej matki dziecka lub porzucenia przez nią dziecka, zasiłek macierzyński za pozostałą część okresu zasiłkowego przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka lub innej ubezpieczonej osobie należącej do członków najbliższej rodziny pod warunkiem, że sprawują oni osobistą opiekę nad dzieckiem.
Członkami najbliższej rodziny są min.:
małżonek, rodzice, rodzic dziecka, ojczym, macocha, teściowie, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo.

Przez  jaki okres przysługuje zasiłek macierzyński?

Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres:

  • 52 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka lub przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub przyjęcia na wychowanie dwojga dzieci,
  • 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub przyjęcia na wychowanie trojga dzieci,
  • 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub przyjęcia na wychowanie czworga dzieci,
  • 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub przyjęcia na wychowanie pięciorga i więcej dzieci,

Zasiłek macierzyński przysługuje od dnia:

  • porodu,
  • przysposobienia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.
  • przyjęcia dziecka na wychowanie, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

Przykład:

W dniu 4 stycznia 2018 r. ubezpieczona rolniczka urodziła dziecko. W dniu 27 stycznia 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o zasiłek macierzyński. Zasiłek macierzyński będzie wypłacany od 4 stycznia 2018 r. do 02 stycznia 2019 r. tj. do upływu 52-tygodnia od daty urodzenia dziecka.

Przykład:

W dniu 4 stycznia 2018 r. ubezpieczona rolniczka urodziła bliźnięta. W dniu 27 stycznia 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o zasiłek macierzyński. Zasiłek macierzyński będzie wypłacany od 4 stycznia 2018 r. do upływu 65-tego  tygodnia od daty urodzenia dzieci.

Osobie uprawnionej do zasiłku macierzyńskiego przysługuje w tym samym czasie jeden zasiłek macierzyński bez względu na liczbę urodzonych/wychowywanych dzieci. Wydłużeniu może ulec jedynie okres pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego

Od 1 stycznia 2016 r. zasiłek macierzyński wynosi 1.000 zł miesięcznie. W przypadku prawa do zasiłku macierzyńskiego za niepełny miesiąc kwotę zasiłku ustala się dzieląc kwotę 1000 zł przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymana kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które zasiłek przysługuje. Kwotę zasiłku macierzyńskiego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

Od kiedy powstaje prawo do zasiłku macierzyńskiego?

Prawo do zasiłku macierzyńskiego ustala się od miesiąca urodzenia, przysposobienia lub przyjęcia dziecka na wychowanie, jeżeli wniosek o ustalenie prawa do zasiłku macierzyńskiego został złożony w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia, przysposobienia lub przyjęcia dziecka na wychowanie. W przypadku złożenia wniosku w terminie późniejszym niż 3 miesiące od daty urodzenia, przysposobienia lub przyjęcia dziecka na wychowanie, jednak nie później niż w okresie przysługiwania zasiłku macierzyńskiego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jednak nie wcześniej niż od dnia objęcia ubezpieczeniem.

Przykład:

Ubezpieczona rolniczka 2 grudnia 2017 r. urodziła dziecko, następnie 20 marca 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o zasiłek macierzyński. Prawo do zasiłku macierzyńskiego uzyska od  1 marca 2018 r. do 30 listopada 2018 r. tj. przez okres 52 tygodni liczonych od daty porodu.

Kiedy nie przysługuje zasiłek macierzyński?

Zasiłek macierzyński nie przysługuje, jeżeli:

  • co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, która przyjęła dziecko na wychowanie, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego,
  • dziecko zostało umieszczone w pieczy zstępczej – w przypadku osoby, która jest matką lub ojcem dziecka oraz osoby, która przysposobiła dziecko,
  • jedno z rodziców dziecka lub osoba, która przyjęła dziecko na wychowanie, nie sprawują lub zaprzestali sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jeżeli osoba uprawniona do zasiłku macierzyńskiego zostanie wyłączona z ubezpieczenia emerytalno-rentowego  wypłata  zasiłku zostanie wstrzymana.

Wymagane dokumenty do przyznania  prawa do zasiłku macierzyńskiego

Podstawą do rozpatrzenia uprawnień do zasiłku macierzyńskiego jest złożony do jednostki organizacyjnej KRUS wniosek na druku KRUS SR - 24A (dostępny na stronie internetowej www.bip.krus.gov.pl zakładka Formularze i wnioski), a ponadto:

  • z tytułu urodzenia dziecka:
    - odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem,
  • z tytułu przysposobienia dziecka (faktyczne objęcie opieką):
    - odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem,
    - oświadczenie ubezpieczonego o dacie faktycznego przyjęcia dziecka na wychowanie,
  • z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienie do sądu z wnioskiem o przysposobienie:
    - oświadczenie ubezpieczonego, kiedy dziecko zostało przyjęte na wychowanie,
    - zaświadczenie sądu opiekuńczego o dacie wystąpienia do sądu o przysposobienie dziecka zawierające datę urodzenia dziecka.
  • przyjęcia dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej:
    - prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej albo umowa cywilna zawarta pomiędzy rodziną zastępczą, a starostą,
    - dokument potwierdzający wiek dziecka.

Podstawa prawna

Art. 35a i 35b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r., poz. 2336)